Srpska pravoslavna crkva danas, 20. oktobra, molitveno proslavlja Svete mučenike Sergija i Vakha, hrišćanske svetitelje koji su početkom IV veka postradali zbog nepokolebljive vere u Isusa Hrista. Ovaj praznik, poznat kao Srđevdan, svedoči o snazi vere, duhovnoj hrabrosti i spremnosti čoveka da ostane veran svojim uverenjima i u najtežim iskušenjima.
Sveti Sergije i Vakho živeli su u vreme rimskog cara Maksimijana. Prema crkvenom predanju, bili su ugledni vojnici i visoki carski dostojanstvenici, cenjeni zbog svoje sposobnosti, odanosti i časnog obavljanja dužnosti. Iako su uživali veliko poverenje na carskom dvoru, svoju hrišćansku veru nisu želeli da podrede zemaljskoj vlasti i počastima.
Kada je otkriveno da ispovedaju hrišćanstvo, od njih je zatraženo da prinesu žrtve paganskim božanstvima i time pokažu odanost tadašnjem verskom poretku Rimskog carstva. Sergije i Vakho su to odbili, ostajući verni Hristu.
Zbog takve odluke lišeni su svojih položaja, vojničkih zvanja i počasti. Usledila su poniženja, mučenja i progon, ali ni pretnje ni stradanja nisu ih naveli da se odreknu vere.
Prema žitiju, Sveti Vakho je preminuo od posledica mučenja, dok je Sveti Sergije, nakon teškog stradanja, pogubljen mačem u gradu Rosafi, na prostoru današnje Sirije. Njihovo mučeništvo crkveno predanje vezuje za početak IV veka.
Svetitelji koji su veru stavili iznad zemaljskih počasti
Život Svetih Sergija i Vakha zauzima posebno mesto u hrišćanskom predanju jer pokazuje da istinska vera ne zavisi od društvenog položaja, bogatstva ili moći.
Iako su imali mogućnost da sačuvaju ugled i privilegije, nisu pristali da se odreknu onoga što su smatrali najvećom duhovnom vrednošću.
Pravoslavna crkva ih proslavlja kao mučenike, ne zbog samog stradanja, već zbog njihove vernosti Hristu. Njihov primer podseća da hrišćanski život podrazumeva odgovornost, istrajnost, ljubav prema bližnjima i spremnost da se istina ne napusti ni onda kada je to teško.
Srđevdan u pravoslavnoj tradiciji
Sveti mučenici Sergije i Vakho proslavljaju se 7. oktobra po julijanskom, odnosno 20. oktobra po gregorijanskom kalendaru.
Srđevdan je i krsna slava određenog broja pravoslavnih porodica, koje kroz generacije čuvaju uspomenu na ove svetitelje.
U središtu proslave nalaze se molitva, blagodarnost Bogu i duhovno zajedništvo porodice. Slavski kolač, žito i sveća imaju svoje mesto u crkvenom poretku proslavljanja krsne slave, ali suština praznika ostaje vera i molitveno sećanje na svetitelje.
Za pravoslavne hrišćane ovaj dan predstavlja priliku da se podsete značaja čestitosti, smirenja, praštanja i istrajnosti u dobru.
Poruka praznika za današnje vreme
Iako su od stradanja Svetih Sergija i Vakha protekli vekovi, duhovna poruka njihovog života nije izgubila značaj.
U vremenu kada se vrednosti često mere materijalnim uspehom i društvenim položajem, njihov primer podseća da čovekovo dostojanstvo počiva na savesti, poštenju i vernosti dobru.
Srđevdan zato nije samo sećanje na dva hrišćanska mučenika iz daleke prošlosti, već i poziv svakom verniku da svoju veru potvrđuje delima, odnosom prema drugim ljudima i odgovornošću u svakodnevnom životu.
Svim pravoslavnim vernicima koji danas proslavljaju Svete mučenike Sergija i Vakha kao svoje nebeske zaštitnike i krsnu slavu, srećan i Bogom blagosloven Srđevdan!
Užička posla
