Srpska pravoslavna crkva i njeni vernici danas, 19. oktobra, molitveno proslavljaju Svetog apostola Tomu, jednog od dvanaestorice najbližih učenika Gospoda Isusa Hrista. Ovaj praznik, poznat kao Tomindan, posvećen je apostolu koji je svojim životom, verom i propovedanjem ostavio dubok trag u istoriji hrišćanstva.
Sveti apostol Toma u Jevanđelju se pominje kao jedan od dvanaestorice Hristovih učenika. Posebno mesto u hrišćanskom predanju zauzima događaj nakon Vaskrsenja Hristovog, kada Toma u početku nije poverovao svedočenju ostalih apostola da je Gospod vaskrsao iz mrtvih.
Prema Jevanđelju po Jovanu, Toma nije bio prisutan prilikom prvog Hristovog javljanja učenicima nakon Vaskrsenja. Kada su mu ostali apostoli ispričali da su videli vaskrslog Gospoda, on je poželeo da se lično uveri u istinitost njihovih reči.
Osam dana kasnije, Hristos se ponovo javio učenicima, među kojima je bio i Toma, i pozvao ga da pogleda rane od raspeća.
Tada je apostol Toma izgovorio reči koje su ostale jedno od najznačajnijih ispovedanja vere u Novom zavetu:
„Gospod moj i Bog moj!“ (Jovan 20, 28)
Hristos mu je odgovorio:
„Zato što si me vidio, povjerovao si; blaženi koji ne vidješe a vjerovaše.“ (Jovan 20, 29)
Od sumnje do snažne vere
Iako je u narodu poznat izraz „Neverni Toma“, pravoslavno tumačenje ovog jevanđelskog događaja naglašava da apostolova sumnja nije bila kraj njegove vere, već put ka dubljem poznanju i ispovedanju vaskrslog Hrista.
Sveti Toma je, prema crkvenom učenju, postao jedan od svedoka Hristovog Vaskrsenja, a njegove reči predstavljaju jasno ispovedanje Hristovog božanstva.
Ovaj događaj vernike podseća na značaj iskrene vere, duhovnog preispitivanja i poverenja u Boga.
Apostolska misija i mučenička smrt
Prema crkvenom predanju, nakon silaska Svetog Duha na apostole, Sveti Toma je krenuo da propoveda Jevanđelje u dalekim krajevima, naročito u Indiji.
Tamo je, prema žitiju koje objavljuje Srpska pravoslavna crkva, širio hrišćansku veru, krštavao nove vernike i učestvovao u utemeljenju hrišćanskih zajednica.
Crkveno predanje svedoči da je Sveti Toma svoj zemaljski život završio mučeničkom smrću, postradavši zbog propovedanja Hristove vere.
Zbog svog apostolskog truda i vernosti Hristu, Pravoslavna crkva ga poštuje kao svetog apostola i mučenika.
Duhovni značaj Tomindana
Tomindan se u Srpskoj pravoslavnoj crkvi obeležava 19. oktobra, odnosno 6. oktobra po julijanskom kalendaru.
Mnoge pravoslavne porodice Svetog apostola Tomu proslavljaju kao svoju krsnu slavu, uz molitvu, slavski kolač, žito i učešće u bogoslužbenom životu Crkve.
Suština praznika nije u narodnim verovanjima ili predskazanjima, već u sećanju na život i delo Hristovog apostola, njegovu veru i spremnost da Jevanđelje svedoči do kraja svog života.
Praznik Svetog apostola Tome podseća vernike da vera podrazumeva ne samo prihvatanje Hristovog učenja već i nastojanje da se ono potvrdi sopstvenim životom, ljubavlju prema bližnjima i činjenjem dobrih dela.
Užička posla
