Srpska pravoslavna crkva danas, 22. septembra, proslavlja Svete pravedne Bogoroditelje Joakima i Anu, roditelje Presvete Bogorodice Marije.
Njihov spomen Crkva praznuje neposredno posle praznika Rođenja Presvete Bogorodice, čime se posebno ukazuje na njihovo mesto u istoriji spasenja kao roditelja one koja će postati Majka Gospoda Isusa Hrista.
Ko su bili Sveti Joakim i Ana?
Prema predanju koje čuva Pravoslavna crkva, Sveti Joakim poticao je iz Judinog plemena i iz roda cara Davida. Sveta Ana bila je kćer sveštenika Matana i poticala je iz Levijevog plemena. Joakim i Ana živeli su u Nazaretu u Galileji.
Crkveno predanje opisuje ih kao pobožne i pravedne supružnike koji su živeli po Božjem zakonu. Srpska pravoslavna crkva navodi i predanje prema kojem su svoje prihode delili na tri dela: jedan su koristili za svoje potrebe, drugi davali siromašnima, a treći prinosili hramu.
Ipak, njihov brak dugo je bio bez dece. U tadašnjoj sredini bezdetnost je predstavljala veliki teret i često je bila razlog za osudu i poniženje. Uprkos tome, prema crkvenom predanju, Joakim i Ana nisu prestajali da se mole Bogu za potomstvo.
Molitva Joakima i Ane
Predanje govori da je Joakim jednom prilikom doživeo poniženje kada njegov prinos u Jerusalimu nije bio prihvaćen upravo zbog toga što nije imao potomstvo. Duboko ožalošćen, povukao se među pastire i posvetio molitvi i postu.
Ana je, sa druge strane, ostala u domu i takođe se usrdno molila Bogu da im podari dete.
Prema pravoslavnom predanju, njihove molitve bile su uslišene. Anđeo im je objavio da će dobiti kćer koja će imati posebno mesto u Božjem planu spasenja. Joakim i Ana ponovo su se susreli, a potom je Ana začela i rodila kćer kojoj su dali ime Marija.
Rođenje Presvete Bogorodice zato u crkvenom predanju nije samo odgovor na dugogodišnju molitvu njenih roditelja. Ono predstavlja početak događaja koji će neposredno voditi ka Hristovom rođenju.
Roditelji Presvete Bogorodice
Joakim i Ana u Pravoslavnoj crkvi nose posebno ime Bogoroditelji, upravo zato što su roditelji Presvete Bogorodice, od koje se ovaplotio Gospod Isus Hristos.
Crkveno predanje dalje govori da su svoju kćer posvetili Bogu. Predanje o njenom uvođenju u Jerusalimski hram postalo je deo bogoslužbenog života Crkve i osnova praznika Vavedenja Presvete Bogorodice.
Srpska pravoslavna crkva navodi da se Sveti Joakim upokojio u dubokoj starosti, nakon što je Presveta Bogorodica uvedena u hram, dok se Sveta Ana upokojila posle njega.
Šta o Joakimu i Ani zaista piše u Svetom pismu?
Važno je napraviti razliku između Svetog pisma i Svetog predanja.
Kanonska Jevanđelja ne navode imena roditelja Presvete Bogorodice niti opisuju njeno rođenje i detinjstvo. Podaci o Joakimu i Ani sačuvani su kroz rano hrišćansko predanje, a jedan od najstarijih pisanih izvora za ove događaje jeste Protojevanđelje Jakovljevo, spis iz drugog veka koji nije deo novozavetnog kanona.
Pravoslavna crkva je deo tog drevnog predanja sačuvala kroz svoje bogosluženje, praznike, himnografiju i ikonografiju.
Zato, kada govorimo o životu Svetih Joakima i Ane, preciznije je reći da o njima govori crkveno predanje, a ne da su detalji njihovog života opisani u Jevanđeljima.
Zašto ih Crkva naziva pravednim?
U središtu njihovog crkvenog poštovanja nalaze se vera, molitva, trpljenje i poverenje u Boga.
Pravoslavna crkva u Joakimu i Ani vidi pravedne supružnike čiji život prethodi jednom od najvažnijih događaja u istoriji spasenja, rođenju Presvete Bogorodice, a preko nje i ovaploćenju Gospoda Isusa Hrista.
Zbog toga se njihov spomen praznuje odmah nakon Rođenja Presvete Bogorodice.
Sveti pravedni Bogoroditelji Joakime i Ana, molite Boga za nas!
